Odkąd w moim życiu pojawiła się córka, z życia zniknęła telewizja. Kupiłem lepsze radio i powiększyłem limit GB w internecie. I tak oto słuchając ostatnio wiadomości wyłowiłem dziwne dla mnie zdanie o Strefie Gazy: “(…) trwa właśnie humanitarne zawieszenie broni…” To humanitarne zawieszenie broni podkreśla w moim odczuciu bezsens wojny. Po dniach strzałów i bombardowań, na trzy dni wstrzymuje się działania by pomóc ludziom, a potem obie strony zaczną od nowa do siebie strzelać. Ciężko jest to zrozumieć żyjąc w miejscu, wolnym od konfliktów zbrojnych. Nie znamy już strachu, dlatego coraz częściej potrzebujemy ekstremalnych doznań i adrenaliny. Zapominamy jak kruche jest zdrowie, życie czy bezpieczeństwo.

WarPorn-5373

Niedawno na moją półkę trafił album “War Porn” autorstwa Christopha Bangerta. Niemiecki fotograf wydał w tym roku niewielki w rozmiarach, ascetyczny album, o mocnej sile.

Tak, oglądanie go boli. Czujesz lekki strach przewracając strony. W dodatku autor przerzuca na nas odpowiedzialność, każe nam dokonać wyboru. Sami mamy zadecydować ile zobaczymy fotografii, kilkanaście stron jest bowiem nierozciętych. Sam rozcinasz kartki albumu, pamiętając o tym, że możesz bardzo żałować swojej decyzji.

Widzimy “typowe” zdjęcia z wojen, ale przez obecność tych “nietypowych” stają się mocniejsze. Współodczuwamy, jesteśmy tam.

WarPorn-5374

Autor pisze we wstępie, że ma mnóstwo pięknych kadrów, w ładnym świetle i z poprawną kompozycją, ale te dla niego najważniejsze pozostają na dyskach wstrzymane przez edytorów lub nawet przez samego siebie. Ze względu na ujętą brutalność i okrucieństwo nikt nie chce ich oglądać. Może w tej sytuacji sami jesteśmy ofiarami cenzury edytorów, którzy wstrzymują publikację takich zdjęć lub nawet autocenzury fotografów? Tak, te obrazy szokują i traktują ludzi przedmiotowo. Żyjąc w swoim świecie, nie musimy patrzeć na takie straszne rzeczy. Przecież krwawe obrazy nie są naszą codziennością. Są jednocześnie przeszłością, ale także teraźniejszością, która się dzieje, ale dopóki nie dotknie nas będziemy się z tematem zbrodni czy wojen zajmować po macoszemu.

“Oczywiście, to jest pornografia wojny i jest to dobra wymówka, żeby tych zdjęć nie publikować. Jest tylko jeden problem, to nie jest fikcja jaką chętnie oglądamy w hollywoodzkich filmach czy grach komputerowych. Te zdjęcia są dokumentem i przedstawiają prawdziwe wydarzenia. Dlaczego miałyby być bez znaczenia i mało istotne” pisze Bangert.

WarPorn-5376

Autor nie staje po żadnej stronie, nie komentuje przyczyn wojny, dla niego ważne są skutki tych wojen dla przeciętnego mieszkańca strefy konfliktu, cywila czy żołnierza, który tam pojechał, bo chciał, bo musiał, obojętne. Dlatego tak ważne dla niego jest to aby te obrazy pojawiły się w obiegu i naszej świadomości. Problem publikacji takich zdjęć nie jest niczym nowym, a dyskusje o tym czy zdjęcia z wojen mają siłę sprawczą i są w stanie zmienić losy fotografowanych zajmują niejedno spotkanie kuratorów czy teoretyków fotografii. I Bangert ten problem zostawia dla nich, on czuje, że musi je pokazać.

Album kończy się krótką historią dziadka Christopha Bangerta, wojskowego lekarza, który służył w Wermachcie, zatwardziałego nazisty, który na pytanie wnuka o wojnę opowiadał piękną historię swojego konia o imieniu Malinki. Nigdy nie wspominał o okropnościach wojny, które jako lekarz na pewno widział. Tych kilka archiwalnych fotografii z krótkim opisem zmienia całą wymowę tego albumu. Sprawia, że album nabiera kolejnego znaczenia. Bangert twierdzi, że publikując tę książkę chce zapamiętać te obrazy i mieć dowody dla następnych pokoleń. Żeby mieć odpowiedź na pytanie jak wygląda wojna. Możliwie, że to są wielkie słowa, możliwe, że Christoph Bangart próbuje usprawiedliwić swoją obecność w tych miejscach, ale dla mnie jego przekaz jest czytelny i uważam, że jest to ważny album. Maciej Nabrdalik – fotograf agencji VII – napisał, że tę książkę powinien mieć każdy, nie tylko miłośnik albumów. Warto go mieć, pomimo że nie jest to łatwy album w odbiorze. Trzeba pamiętać i wiedzieć, że są miejsca na ziemi gdzie życie nie jest łatwe.

WarPorn-5377

Pierwszy nakład sprzedał się w ciągu miesiąca. Wydawca zdecydował zrobić dodruk i jest już dostępny drugi nakład.

strona autora:

http://www.christophbangert.com/
http://warporn.christophbangert.com/